Życie i dzieło świętego Jana od Krzyża

Życie.
Juan de Yepes urodził się w 1542 r. w Fontiveros (Ávila) w bardzo skromnej rodzinie, która uciekając przed ubóstwem ostatecznie przeniosła się do Medina del Campo. W tym mieście Juan otrzymał gruntowną edukację religijną i humanistyczną, ostatecznie wstępując do zakonu karmelitów gdzie przyjął imię Juan de Santo Matía.


Po ukończeniu studiów na uniwersytecie w Salamance i przyjęciu święceń kapłańskich powrócił do Medina del Campo gdzie spotkał przyszlą Świętą Teresę. Podczas transcendentalnego spotkania zakonnica przekonała go do zainicjowania reformy męskiej gałęzi Karmelu. Święta powiedziała, że Brat Jan był jedną z najczystszych i najświętszych dusz jakie Bóg miał w swoim Kościele i że posiadał wielkie skarby światła, czystości i mądrości z Nieba.

W 1568 r. Brat Jan wraz z Bratem Antoniem od Jezusa oraz z pomocą Matki Teresy założył w małej wiosce Duruelo w pobliżu miejscowości Mancera pierwszą męską wspólnotę reformy, rozpoczynając w ten sposób historię karmelitów bosych. To właśnie tam Juan złożył śluby Pierwotnej Reguły Karmelu, stając się znany jako brat Jan od Krzyża.

W Duruelo O. Jan zajął się pracami domowymi i nauczaniem nowicjuszy, podczas gdy O. Antonio poświęcił się głoszeniu kazań w pobliskich miejscowościach co doprowadziło go do spotkania z Don Luisem de Toledo, włacicielem Mancera, który zaprosił go do głoszenia kazań w kościele w tej miejscowości i zaproponował przeniesienie klasztoru  co miało miejsce w 1570 roku.

W Mancera z powodu nieobecności przeora Antonia de Jesús 8 października 1570 r. O. Jan od Krzyża przyjął profesję dwóch pierwszych braci, którzy wstąpili do klasztoru karmelitów bosych.

Przyszły święty mieszkał w klasztorze zaledwie rok i nie ma wzmianki o jego powrocie ale zarówno Mancera jak i Duruelo wywarły głęboki wpływ na jego życie i twórczość literacką.

Z Mancery O. Jan wyjechał do Alcalá de Henares aby objąć stanowisko rektora pierwszego kolegium założonego przez reformę. Jakiś czas później przeniósł się do Avila aby pracować jako formator duchowy zakonnic dopóki nie został aresztowany przez karmelitów dawnego obrządku i uwięziony na osiem miesięcy w lochu w Toledo gdzie był bliski śmierci.

W końcu uciekł do Andaluzji gdzie kontynuował swoją pracę przez dziesięć lat. Ostatni etap życia spędził w Segowii a zmarł w 1591 r. w Úbeda (Jaén).

W przeciwieństwie do ascetów, którzy żyli z dala od świata mistycy tacy jak św. Jan od Krzyża i św. Teresa od Jezusa żyli zanurzeni w społeczeństwie do którego należeli. Nieustannie podróżowali zakładając i reformując klasztory oraz służąc jako duchowi przewodnicy ludności, ale nigdy nie porzucając kontemplacyjnego życia w samotności i pokucie, które pozwalało im na bezpośrednie i chwilowe zjednoczenie z Bogiem.

Dzieło świętego Jana od Krzyża
Święty Jan od Krzyża, święty i Doktor Kościoła Powszechnego jest jedną z najbardziej znaczących postaci hiszpańskiego Złotego Wieku. Jego dzieło wpisuje się w pełni w estetykę renesansu daleką od średniowiecznej tradycji tekstów duchownych. Duchowość i miłość idą w nim ramię w ramię przez namiętności które palą lub ranią zarówno ciało jak i duszę, jakby były ogniem, burzami, deszczem, gradem lub śniegiem. Wiele z jego wersetów to pisma duchowe wywodzące się z jego doświadczeń zjednoczenia z Bogiem i odzwierciedlające nieśmiertelną i czystą duszę walczącą o ucieczkę z więzienia ciała, które oszukuje ją przyjemnościami i bólem.

Święty Jan zaczął pisać w Avila w latach kiedy mieszkał ze świętą Teresą, wzbogacając wzajemnie swoją twórczość literacką. Tam karmelita skomponował niektóre ze swoich najbardziej znanych poematów takich jak: Vivo sin vivir en mí. Żyje, nie żyjąc w sobie, Entréme donde no sabe, Wszedłem tam, gdzie nie wiedziałem.

To życie, którym żyje,
To zaprzeczenie życia,
To ciągle umieranie!
Aż pójdę do zdobycia
Ciebie, mój Boże! – Slyszysz?
Ja się życia nie wypieram,
Umieram, bo nie umieram!

Żyje, nie żyjąc w sobie. ŚWIĘTY JANA OD KRZYŻA

Kolejnym kluczowym momentem w twórczości przyszłego świętego było jego uwięzienie w Toledo podczas którego napisał niektóre ze swoich najlepszych tekstów: pierwsze strofy Kantyku duchowego, poemat La Fonte i Romanse o Ewangelii.

Jednak to w Granadzie rozwinął największą część swoich kompozycji. W 1582 roku rozpoczął swoje najobszerniejsze dzieło: Wejście na Górę Karmel które zaczął nigdy go nie kończąc. W tych latach ukończył Kantyk duchowy i napisał Płomień żywej miłości, a także Ciemną noc duszy, której również nie ukończył.

Święty Jan został nazwany przez Jana Pawła II patronem hiszpańskich poetów a jego tworczość stanowi fundament  uniwersalnej literatury mistycznej.